Kinh nghiệm làm hộ chiếu lần đầu: Thủ tục, hồ sơ và những điều cần biết

Hộ chiếu là gì?

Hộ chiếu (Passport) là giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho công dân để xuất cảnh, nhập cảnh và chứng minh quốc tịch khi ở nước ngoài.

Nếu bạn có kế hoạch du lịch nước ngoài, công tác hoặc thăm thân thì hộ chiếu là giấy tờ bắt buộc cần có.

Khi nào nên làm hộ chiếu?

Bạn nên làm hộ chiếu ngay khi có dự định đi nước ngoài, không nên chờ đến sát ngày khởi hành.

Lý do:

Có thời gian xử lý nếu hồ sơ cần bổ sung.
Chủ động xin visa (nếu cần).
Tránh tình trạng quá tải vào mùa du lịch hoặc dịp lễ.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Đối với công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên, thủ tục khá đơn giản.

Thông thường chỉ cần:

Căn cước công dân gắn chip còn hiệu lực.
Tài khoản định danh điện tử (nếu nộp trực tuyến).
Ảnh chân dung đúng quy định (khi nộp trực tiếp sẽ được chụp tại nơi tiếp nhận trong nhiều trường hợp).

Đối với trẻ em hoặc một số trường hợp đặc biệt, có thể cần bổ sung giấy khai sinh hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ với người đại diện.

Nên làm hộ chiếu online hay trực tiếp?

Hiện nay có hai hình thức phổ biến.

Làm trực tuyến

Đây là lựa chọn được nhiều người sử dụng vì:

Không phải xếp hàng lâu.
Có thể khai hồ sơ tại nhà.
Thanh toán lệ phí trực tuyến.
Theo dõi tình trạng xử lý dễ dàng.

Nếu thông tin cá nhân đã đồng bộ đầy đủ trên cơ sở dữ liệu quốc gia, việc nộp hồ sơ online thường khá thuận tiện.

Làm trực tiếp

Bạn nên lựa chọn nếu:

Cần được hướng dẫn cụ thể.
Hồ sơ có thông tin cần điều chỉnh.
Không quen thao tác trên môi trường điện tử.

Thời gian cấp hộ chiếu

Thời gian giải quyết phụ thuộc vào nơi tiếp nhận hồ sơ và khối lượng xử lý.

Trong điều kiện bình thường, hộ chiếu thường được cấp trong khoảng 8 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ nếu nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nơi thường trú hoặc tạm trú. Một số trường hợp khác có thể kéo dài hơn theo quy định.

Nếu cần gấp vì lý do đặc biệt, bạn nên liên hệ trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để được hướng dẫn.

Lệ phí làm hộ chiếu

Chi phí cấp hộ chiếu có thể thay đổi theo từng thời kỳ và từng loại thủ tục:

Cấp mới.
Cấp lại do mất.
Cấp lại do hỏng.
Cấp đổi khi hết trang hoặc hết hạn.

Bạn nên kiểm tra mức lệ phí hiện hành trước khi nộp hồ sơ.

Hộ chiếu có thời hạn bao lâu?

Đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên:

Hộ chiếu phổ thông có thời hạn 10 năm và không được gia hạn, khi hết hạn sẽ làm cấp mới.

Đối với trẻ em dưới 14 tuổi:

Thời hạn ngắn hơn theo quy định hiện hành.

Những lỗi thường gặp khi làm hộ chiếu

Nhiều người phải bổ sung hồ sơ do:

Ảnh không đúng quy cách.
Thông tin trên căn cước chưa cập nhật.
Sai địa chỉ cư trú.
Thiếu giấy tờ đối với trẻ em.
Điền sai thông tin cá nhân.

Kiểm tra kỹ trước khi nộp sẽ giúp tiết kiệm thời gian.

Kinh nghiệm khi chụp ảnh hộ chiếu

Ảnh hộ chiếu cần đáp ứng các yêu cầu cơ bản:

Nền trắng.
Nhìn thẳng.
Không đội mũ (trừ trường hợp đặc biệt theo quy định).
Không đeo kính màu.
Khuôn mặt rõ nét.
Trang phục lịch sự.

Nếu nộp trực tiếp, nhiều nơi sẽ chụp ảnh ngay tại điểm tiếp nhận.

Sau khi có hộ chiếu cần làm gì?

Nếu bạn dự định đi nước ngoài, hãy kiểm tra:

Quốc gia đến có yêu cầu visa hay không.
Thời hạn hộ chiếu còn đủ theo quy định của nước nhập cảnh (nhiều quốc gia yêu cầu còn ít nhất 6 tháng).
Vé máy bay.
Bảo hiểm du lịch (nếu cần).
Các quy định nhập cảnh của điểm đến.

Một số lưu ý quan trọng

Không nên để hộ chiếu bị rách, ướt hoặc hư hỏng.
Chụp ảnh hoặc scan hộ chiếu để lưu phòng trường hợp thất lạc.
Không chia sẻ ảnh hộ chiếu lên mạng xã hội nếu không cần thiết.
Kiểm tra kỹ thông tin cá nhân ngay khi nhận hộ chiếu để kịp thời yêu cầu chỉnh sửa nếu có sai sót.